
అమెరికా, ఇరాన్ దేశాల మధ్య గత కొన్ని నెలలుగా కొనసాగుతున్న యుద్ధ వాతావరణంలో అంతర్జాతీయంగా ఒక కీలక పరిణామం చోటుచేసుకుంది. ఇరాన్పై మంగళవారం (మే 19) జరపాల్సిన భారీ సైనిక దాడిని తాత్కాలికంగా వాయిదా వేస్తున్నట్లు అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ అధికారికంగా ప్రకటించారు. ట్రూత్ సోషల్ (Truth Social) వేదికగా ఆయన ఈ విషయాన్ని వెల్లడించారు. ఇరాన్తో యుద్ధాన్ని ముగించేందుకు తీవ్రమైన చర్చలు జరుగుతున్నాయని, ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో శాంతి చర్చలకు సమయం ఇవ్వడమే మంచిదని ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నట్లు ట్రంప్ పేర్కొన్నారు.
అమెరికా ఈ దాడిని వెనక్కి తీసుకోవడం వెనుక మిడిల్ ఈస్ట్ (మధ్యప్రాచ్యం) దేశాల దౌత్యం ప్రధాన పాత్ర పోషించింది. సౌదీ అరేబియా క్రౌన్ ప్రిన్స్ మహమ్మద్ బిన్ సల్మాన్, ఖతార్ ఎమిర్ షేక్ తమీమ్, యూఏఈ అధ్యక్షుడు మహమ్మద్ బిన్ జాయెద్లు ట్రంప్తో మాట్లాడి.. చర్చలు సత్ఫలితాలు ఇచ్చే అవకాశం ఉన్నందున దాడిని రెండు మూడు రోజులు వాయిదా వేయాలని కోరినట్లు సమాచారం. ఇరాన్ అణు ఆయుధాలు తయారు చేయకుండా నిరోధించేలా ఒక ఆమోదయోగ్యమైన ఒప్పందానికి వచ్చేందుకు ఇరాన్ కొత్త ప్రతిపాదనలు చేసిందని, అందుకే తాము ఈ అవకాశాన్ని పరిశీలిస్తున్నామని ట్రంప్ స్పష్టం చేశారు.
అయితే, ఈ వాయిదా కేవలం చర్చల కోసమేనని.. ఒకవేళ ఇరాన్తో ఒప్పందం కుదరకపోతే ఏ క్షణంలోనైనా ఆ దేశంపై పూర్తి స్థాయి, భారీ ముట్టడికి సిద్ధంగా ఉండాలని అమెరికా సైనిక దళాలను ట్రంప్ ఆదేశించారు. ఇరాన్ తన వద్ద ఉన్న సుసంపన్నమైన యురేనియంను అప్పగించాలని, అణు కార్యక్రమాలను నిలిపివేయాలన్నది అమెరికా ప్రధాన డిమాండ్. ప్రస్తుతం ఇరు దేశాల మధ్య తాత్కాలిక సడలింపులు ఉన్నప్పటికీ, హార్ముజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) పై నియంత్రణ మరియు అంతర్జాతీయ ఆంక్షల విషయంలో ఇంకా సందిగ్ధత కొనసాగుతూనే ఉంది.
డెమొక్రాటిక్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కాంగో (DRC)తో పాటు పొరుగు దేశమైన ఉగాండాలో ఎబోలా వైరస్ వేగంగా విస్తరిస్తోంది. కేవలం కొద్ది రోజుల్లోనే 300కు పైగా అనుమానిత కేసులు నమోదు కావడం, దాదాపు 88 మంది మరణించడంతో పరిస్థితి అత్యంత ఆందోళనకరంగా మారింది. ఈ తీవ్రతను పరిగణనలోకి తీసుకున్న ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO), ఈ ఎబోలా వ్యాప్తిని ‘అంతర్జాతీయ ఆందోళన కలిగించే ప్రజారోగ్య అత్యవసర పరిస్థితి’ (PHEIC – గ్లోబల్ హెల్త్ ఎమర్జెన్సీ)గా ప్రకటించింది. అయితే, ఇది కోవిడ్-19 లాంటి పాండమిక్ (ప్రపంచమహమ్మారి) కాదని, ప్రస్తుతానికి అంతర్జాతీయ సరిహద్దులను మూసివేయాల్సిన అవసరం లేదని డబ్ల్యూహెచ్ఓ స్పష్టం చేసింది.
ఈసారి కాంగోలో వ్యాపిస్తున్న ఎబోలా వైరస్ అత్యంత అరుదైన, ప్రమాదకరమైన ‘బుండిబుగ్యో’ (Bundibugyo) స్ట్రెయిన్గా శాస్త్రవేత్తలు గుర్తించారు. సాధారణంగా గతంలో వచ్చిన ఎబోలా ‘జైర్’ స్ట్రెయిన్కు వ్యాక్సిన్లు, మందులు అందుబాటులో ఉన్నాయి. కానీ, ప్రస్తుతం కలకలం రేపుతున్న ఈ సరికొత్త బుండిబుగ్యో వేరియంట్కు అధికారికంగా ఎలాంటి గుర్తింపు పొందిన చికిత్సలు గానీ, టీకాలు గానీ అందుబాటులో లేకపోవడం ప్రపంచ ఆరోగ్య రంగాన్ని మరింత కలవరపెడుతోంది. వైరస్ సోకిన రోగుల రక్తం, వాంతులు, ఇతర శారీరక ద్రవాల ద్వారా ఇది ఒకరి నుండి ఒకరికి అత్యంత వేగంగా వ్యాపిస్తుంది.
కాంగోలోని ఇటూరి ప్రావిన్స్లో మొదలైన ఈ మహమ్మారి, ఇప్పటికే ఆ దేశ రాజధాని కిన్షాసాతో పాటు ఉగాండా రాజధాని కంపాలాకు కూడా విస్తరించింది. వైరస్ బారిన పడి ఆసుపత్రుల్లో చికిత్స అందిస్తున్న నలుగురు ఆరోగ్య కార్యకర్తలు కూడా మరణించడం ఇన్ఫెక్షన్ తీవ్రతకు అద్దం పడుతోంది. వ్యాధి నిర్ధారణ పరీక్షలు ఆలస్యం కావడం వల్ల వైరస్ సమాజంలోకి వేగంగా చొచ్చుకుపోయిందని ఆఫ్రికా సీడీసీ (Africa CDC) ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. ఈ అంతర్జాతీయ ఎమర్జెన్సీ ప్రకటన ద్వారా ప్రపంచ దేశాల నుండి నిధులు, నిపుణుల సహాయాన్ని సేకరించి, సరిహద్దుల్లో నిఘా పెంచి వ్యాధిని అరికట్టేందుకు WHO ముమ్మర ప్రయత్నాలు చేస్తోంది.
భారత ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ ఐదు దేశాల (యూఏఈ, నెదర్లాండ్స్, స్వీడన్, నార్వే, ఇటలీ) ప్రతిష్టాత్మక పర్యటన ప్రపంచవ్యాప్తంగా తీవ్ర ఆసక్తిని రేకెత్తిస్తోంది. పశ్చిమాసియా (మిడిల్ ఈస్ట్) ప్రాంతంలో నెలకొన్న అస్థిరత, ఉద్రిక్తతల నేపథ్యంలో మోదీ దౌత్యం అత్యంత ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది. అంతర్జాతీయంగా ముడిచమురు ధరలు ఆకాశాన్నంటుతున్న తరుణంలో, భారతదేశ ఇంధన భద్రతను కాపాడుకోవడం మరియు అంతర్జాతీయ మార్కెట్ ఒడిదుడుకుల నుండి దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థను రక్షించడమే ఈ మెరుపు పర్యటన వెనక ఉన్న ప్రధాన వ్యూహంగా విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
ఈ పర్యటనలో మొదటిగా యూఏఈ (అబుదాబి) చేరుకున్న ప్రధాని మోదీ, అక్కడ అధ్యక్షుడు షేక్ మహ్మద్ బిన్ జాయెద్ అల్ నహ్యాన్తో అత్యున్నత స్థాయి చర్చలు జరిపారు. పశ్చిమాసియా యుద్ధ వాతావరణం వల్ల ప్రపంచవ్యాప్తంగా సరఫరా గొలుసు దెబ్బతింటున్న నేపథ్యంలో, శాంతి స్థాపనకు భారత్ తన వంతు సహకారాన్ని అందిస్తుందని మోదీ స్పష్టం చేశారు. ఈ సందర్భంగా ఇరుదేశాల మధ్య వ్యూహాత్మక రక్షణ సహకారం, పెట్రోలియం నిల్వలు, అలాగే చమురు లావాదేవీలను డాలర్లతో కాకుండా రూపాయి-దిర్హామ్లలో జరిపేందుకు వీలుగా కీలక ఒప్పందాలు జరిగాయి.
యూఏఈ పర్యటన ముగించుకుని నెదర్లాండ్స్ చేరుకున్న మోదీ, ఆపై స్వీడన్, నార్వే, ఇటలీ దేశాలలో పర్యటించనున్నారు. ఐరోపా దేశాలతో జరుగుతున్న ఈ చర్చల్లో కేవలం సాంప్రదాయ ఇంధనమే కాకుండా.. గ్రీన్ హైడ్రోజన్, సెమీకండక్టర్ల తయారీ, క్లీన్ ఎనర్జీ మరియు ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల (EV) ఎకోసిస్టమ్స్ వంటి అత్యాధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని భారత్కు తీసుకురావడమే లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. ముఖ్యంగా నార్వేతో జరగబోయే ‘ఇండియా-నార్డిక్ సమ్మిట్’ ద్వారా పశ్చిమ దేశాలపై చమురు ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకుంటూ, భవిష్యత్తులో దేశాన్ని ఆర్థికంగా మరింత బలోపేతం చేసేందుకే మోదీ ఈ ఐదు దేశాల పర్యటనకు శ్రీకారం చుట్టారని స్పష్టమవుతోంది.
సోషల్ మీడియాలో ప్రస్తుతం ఒక వీడియో విపరీతంగా చక్కర్లు కొడుతోంది. అందులో పెరుగుతున్న నిత్యావసరాల ధరలు, సేవల ఖర్చులపై ఒక వ్యక్తి వ్యంగ్యంగా స్పందించారు. ఒక సాదా దోశ ధర ఏకంగా రూ. 5,000 ఉండటం, అలాగే ఒక చోటి నుండి మరో చోటికి వెళ్లడానికి ఉబెర్ క్యాబ్ ఛార్జీ రూ. 6,000 చూపించడం చూసి సదరు వ్యక్తి షాక్కు గురయ్యారు. ఈ భారీ ధరలను చూస్తుంటే సామాన్యుడు బతకడం కష్టమేనని నెటిజన్లు కామెంట్స్ చేస్తున్నారు.
వీడియోలో సదరు వ్యక్తి మాట్లాడుతూ.. “ఒక దోశ తినడానికి ఐదు వేలు, ప్రయాణానికి ఆరు వేలు ఖర్చు చేయాల్సి వస్తే, ఇక పిజ్జా తినాలంటే నా ఆస్తులు మాత్రమే కాదు, పక్కన ఉన్నవాళ్ల ఆస్తులు కూడా అమ్మాల్సి వస్తుందేమో” అంటూ చేసిన కామెంట్స్ నవ్వులు పూయిస్తున్నాయి. పెరిగిన జీవన ప్రమాణాల కంటే ఖర్చులు వేగంగా పెరుగుతున్న తీరును ఈ వీడియో కళ్లకు కట్టినట్లు చూపిస్తోంది.
ఈ వీడియో కింద నెటిజన్లు రకరకాలుగా స్పందిస్తున్నారు. కొందరు ఇది కేవలం జోక్ అని అంటుంటే, మరికొందరు నిజంగానే కొన్ని నగరాల్లో ధరలు ఈ స్థాయికి చేరుకుంటున్నాయని ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. ప్రస్తుతం ఈ ఫన్నీ మరియు ఆలోచింపజేసే వీడియో నెట్టింట తెగ వైరల్ అవుతూ అందరినీ ఆకట్టుకుంటోంది.
నేటి ఉరుకుల పరుగుల జీవితంలో పిల్లలను నిశ్శబ్దంగా ఉంచడానికో లేదా అన్నం తినిపించడానికో తల్లిదండ్రులు వారి చేతికి స్మార్ట్ఫోన్ ఇస్తున్నారు. అయితే, ఇది వారి శారీరక, మానసిక ఆరోగ్యంపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. చిన్న వయసులోనే మొబైల్ స్క్రీన్లకు అలవాటు పడటం వల్ల పిల్లల్లో దృష్టి లోపాలు, నిద్రలేమి మరియు మెదడు ఎదుగుదల నెమ్మదించడం వంటి సమస్యలు తలెత్తుతున్నాయి. గంటల తరబడి ఫోన్కే అతుక్కుపోవడం వల్ల వారు తోటి పిల్లలతో ఆడుకోవడానికి, సామాజికంగా కలవడానికి ఆసక్తి చూపడం లేదు.
స్మార్ట్ఫోన్ వాడకం కేవలం ఆరోగ్యానికే కాదు, వారి మానసిక స్థితికి కూడా ముప్పుగా మారుతోంది. ఇంటర్నెట్లో లభించే అపరిమితమైన సమాచారం, హింసాత్మక గేమ్స్ మరియు సోషల్ మీడియా ప్రభావం వల్ల పిల్లల్లో మొండితనం, కోపం మరియు ఏకాగ్రత లోపించడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా ‘సైబర్ బుల్లీయింగ్’ మరియు అనుచితమైన కంటెంట్ బారిన పడే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంది. వర్చువల్ ప్రపంచానికి అలవాటు పడిపోవడం వల్ల నిజ జీవితంలోని భావోద్వేగాలను అర్థం చేసుకోవడంలో వారు విఫలమవుతున్నారు.
తల్లిదండ్రులు ఇప్పటికైనా మేల్కొని పిల్లల మొబైల్ వాడకంపై నియంత్రణ విధించాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది. ఫోన్లకు బదులుగా వారికి పుస్తకాలు చదవడం, అవుట్డోర్ గేమ్స్ ఆడటం మరియు సృజనాత్మక పనుల పట్ల ఆసక్తి కలిగించాలి. వారితో నాణ్యమైన సమయాన్ని గడుపుతూ, టెక్నాలజీ వల్ల కలిగే నష్టాలను వివరించాలి. డిజిటల్ ప్రపంచం నుండి వారిని దూరంగా ఉంచి, ప్రకృతికి మరియు కుటుంబానికి దగ్గర చేయడం ద్వారానే వారిని ఒక ఆరోగ్యకరమైన పౌరులుగా తీర్చిదిద్దగలమని గుర్తుంచుకోవాలి.
ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద బంగారు వినియోగదారుగా ఉన్న చైనా, జూన్ 1 నుండి కొత్త గోల్డ్ ట్రేడింగ్ నియమాలను అమలు చేయాలని నిర్ణయించడం అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో సంచలనంగా మారింది. దేశీయంగా బంగారం నిల్వలను క్రమబద్ధీకరించడం మరియు అక్రమ రవాణాను అరికట్టడమే లక్ష్యంగా చైనా పీపుల్స్ బ్యాంక్ ఈ కఠిన నిబంధనలను తీసుకువస్తోంది. దీని ప్రకారం, బంగారం దిగుమతి చేసుకునే సంస్థలు మరియు బ్యాంకులు ఇకపై మరింత పారదర్శకమైన నివేదికలను సమర్పించాల్సి ఉంటుంది. ఈ నిర్ణయం వల్ల ప్రపంచవ్యాప్తంగా సరఫరా గొలుసులో మార్పులు వచ్చే అవకాశం ఉందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
ఈ కొత్త నిబంధనల నేపథ్యంలో బంగారం ధరలు పెరుగుతాయా లేదా తగ్గుతాయా అనే చర్చ మొదలైంది. సాధారణంగా చైనా వంటి పెద్ద దేశం కొనుగోళ్లపై పరిమితులు విధించినా లేదా నిబంధనలు కఠినతరం చేసినా, అది అంతర్జాతీయంగా డిమాండ్పై ప్రభావం చూపుతుంది. ఒకవేళ జూన్ నుండి చైనా తన దిగుమతులను తగ్గిస్తే, అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ధరలు కొంత మేర తగ్గే అవకాశం ఉంది. అయితే, చైనా తన సెంట్రల్ బ్యాంక్ నిల్వల కోసం బంగారం కొనుగోలును కొనసాగిస్తే మాత్రం ధరలు నిలకడగా ఉండే లేదా స్వల్పంగా పెరిగే అవకాశం కనిపిస్తోంది.
భారతదేశంపై కూడా ఈ నిర్ణయ ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది. ప్రపంచ మార్కెట్లో బంగారం ధరలు మారినప్పుడు అది నేరుగా భారత్లోని బులియన్ మార్కెట్పై ప్రతిబింబిస్తుంది. జూన్ 1 తర్వాత చైనా మార్కెట్ స్పందనను బట్టి మన దేశంలో తులం బంగారం ధరల్లో ఒడుదొడుకులు ఉండవచ్చు. పెళ్లిళ్ల సీజన్ ముగిసిన తరుణంలో ఈ మార్పులు రావడం వల్ల సామాన్య వినియోగదారులు కూడా ఈ పరిణామాలను నిశితంగా గమనిస్తున్నారు. రాబోయే కొద్ది వారాల్లో అంతర్జాతీయ ఆర్థిక పరిస్థితులు మరియు చైనా తదుపరి అడుగులు బంగారం భవిష్యత్ ధరలను నిర్ణయించనున్నాయి.