తీవ్రమైన ఎండలో, ముఖ్యంగా ఉష్ణోగ్రత 40 డిగ్రీలు దాటినప్పుడు మన శరీరం సెల్ఫ్ కూలింగ్ మెకానిజం (చెమట పట్టడం) ద్వారా వేడిని తగ్గించుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తుంది. మొదటి గంటలో విపరీతమైన దాహం, అలసట మొదలవుతాయి. అయితే, ఎండలోనే ఎక్కువ సమయం గడిపితే, శరీరంలోని నీరు మరియు లవణాలు (Electrolytes) చెమట రూపంలో బయటకు వెళ్లిపోయి డీహైడ్రేషన్ బారిన పడతాం. దీనివల్ల రక్త ప్రసరణ మందగించి, మెదడుకు అందే ఆక్సిజన్ స్థాయి తగ్గి తల తిరగడం, కళ్లు తిరగడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి.
శరీర ఉష్ణోగ్రత 104 డిగ్రీల ఫారెన్హీట్ దాటినప్పుడు దానిని ‘హీట్ స్ట్రోక్’ లేదా వడదెబ్బగా పరిగణిస్తారు. ఈ స్థితిలో శరీరం తనను తాను చల్లబరుచుకునే సామర్థ్యాన్ని కోల్పోతుంది. చర్మం పొడిబారిపోవడం, నాడి వేగం పెరగడం, వాంతులు, విపరీతమైన తలనొప్పి మరియు స్పృహ తప్పడం వంటివి హీట్ స్ట్రోక్ ప్రధాన లక్షణాలు. సరైన సమయంలో చికిత్స అందకపోతే ఇది అంతర్గత అవయవాలైన కిడ్నీలు, గుండె మరియు మెదడుపై తీవ్ర ప్రభావం చూపి ప్రాణాపాయానికి దారితీయవచ్చు.
వేసవి తీవ్రత నుండి ప్రాణాలను కాపాడుకోవడానికి ముందస్తు జాగ్రత్తలు పాటించడం తప్పనిసరి. ఎండలో బయటకు వెళ్లేటప్పుడు తప్పనిసరిగా గొడుగు, టోపీ ధరించాలి మరియు లేత రంగు కాటన్ దుస్తులను ఎంచుకోవాలి. దాహం వేయకపోయినా గంట గంటకు మంచినీరు, ఓఆర్ఎస్ (ORS), కొబ్బరి నీళ్లు లేదా మజ్జిగ తాగుతూ శరీరాన్ని హైడ్రేటెడ్ గా ఉంచుకోవాలి. మధ్యాహ్నం 12 నుండి సాయంత్రం 4 గంటల మధ్య అత్యవసరమైతే తప్ప బయటకు వెళ్లకపోవడం ఉత్తమం. ఒకవేళ ఎవరైనా వడదెబ్బకు గురైతే, వెంటనే వారిని నీడలోకి చేర్చి శరీరాన్ని చల్లని నీటితో తుడవాలి మరియు తక్షణమే వైద్య సహాయం అందించాలి.
